Narrative Elements in Bayan Salman's Novel (The Sea and the Hidden Dream of Marjan)
DOI:
https://doi.org/10.25130/Lang.9.3.P3.5Keywords:
narrative, novel, element, authorAbstract
Narration constitutes an indispensable instrument for interweaving the essential components of a novel: namely, characters, events, settings, and temporal frameworks, thereby establishing the bedrock upon which these elements are delineated. Its preeminent role within any narrative text endows it with the remarkable capacity to persist and adapt across the manifold stages of human civilization. As societies and their epochs grow increasingly intricate and enigmatic, the exigency for narrative art intensifies, most notably within the novel. This literary form affords a sophisticated and multifaceted depiction of society in its entirety. Each narrative constituent assumes a pivotal role in the construction of the novel’s universe; indeed, no narrative realm can be fully realized in the absence of any single element. Through their conflicts and responses, characters breathe life into events; these events, in turn, unfold within a distinct locale, while time serves as the orchestrating force that governs their sequence and progression.
References
ا/ ڕۆمان
١- سەلمان، بەیان(٢٠٢١)، دەریا و خەونە شاراوەکەی مەرجان، چاپی یەکەم، چاپخانەی چوارچرا، سلێمانی.
ب/ کتێبەکان
١- ئەرستۆ(٢٠١١)، هونەری شیعر (شیعرناسی)، وەرگێڕانی لە ئینگلیزییەوە: عەزیز گەردی، چاپی دووەم، چاپخانەی گەنج، سلێمانی.
٢- ئەڵوەنی، نەجم(٢٠٢١)، گرنگی کارەکتەر لە ڕۆمانی (یادداشتی عەتر و ئاگر)ی (بەیان سەلمان)دا، چاپی یەکەم، چاپخانەی زانکۆی سەلاحەدین، هەولێر.
٣- ئیبراهیمی، مەزهەر(٢٠٢٣)، مۆرفۆلۆژیی ڤلادیمیر پرۆپ و گێڕانەوەی زارەکیی کوردی، چاپی یەکەم، چاپخانەی چوارچرا، سلێمانی.
٤- ئیسماعیل، سەباح(٢٠٠٩)، چەمک و ئیستاتیکای شوێن لە ئەدەبدا، چاپی یەکەم، دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی ئاراس، هەولێر.
٥- جەمیل، هاوکار(٢٠٢١)، گێڕانەوە لە داستان و شانۆدا (مەم و زین) بە نموونە، چاپی یەکەم، چاپخانەی مەم و زین، هەولێر.
٦- حەسەن، محەمەد فەریق(٢٠١٠)، مەملەکەتی ماسی (٣٧) حیکایەتی فۆلکلۆرییە، چاپی سێیەم، چاپخانەی ئاراس، هەولێر.
٧- حەسەن، حەمە سەعید(٢٠١١)، هونەری نووسینی چیرۆک، چاپی یەکەم، دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی ئاراس، هەولێر.
٨- حەسەن، مەولوود ئیبراهیم(٢٠٢٠)، بەرەو ئەفسانەناسیی کوردی، کتێبی سێیەم، چاپی یەکەم، چاپخانەی تاران، سلێمانی.
٩- حەمەعەلی، ئومێد(٢٠١٨)، فەلسەفەی ئومێد، چاپی یەکەم، چاپخانەی ئەندێشە، سلێمانی.
١٠- حەمەعەلی، ئومێد(٢٠٢١)، ئازادی و کەسێتی، چاپی یەکەم، ناوەندی ڕەهەند، سلێمانی.
١١- خەلیل، ئیبراهیم مەحموود(٢٠١٧)، ڕەخنەی ئەدەبیی نوێ لە لاسایکردنەوەوە بۆ هەڵوەشاندنەوەگەرایی، وەرگێڕانی: محەمەد تاتانی، چاپی یەکەم، چاپخانەی کارۆ، کەرکوک.
١٢- ڕەئوف، لوقمان(٢٠١٢)، ڕەهەندی شوێنکات لە دەقە واڵاکانی شێرکۆ بێکەسدا، چاپخانەی کەمال، سلێمانی.
١٣- سەعید، جەلال ئەنوەر(٢٠١٣)، گفتوگۆ لە ڕۆمانی کوردیی کرمانجیی خواروودا (١٩٩١ــ٢٠٠٣ز)، چاپخانەی کەمال، سلێمانی.
١٤- سەلمان، بەیان(٢٠٢١)، تیۆریما دەربارەی چەند چەمکێکی ئەدەبی، چاپی یەکەم، دەزگای ڕۆسا، هەولێر.
١٥- سابیر، پەرێز(٢٠٠١)، بینای هونەری چیرۆکی کوردی لە سەرەتاوە تا کۆتایی جەنگی دووەمی جیهانی، چاپی یەکەم، دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، سلێمانی.
١٦- سیوەیلی، ڕێبوار(٢٠٠٨)، نەتەوە و حەکایەت، بەرگی یەکەم، چاپی دووەم، چاپخانەی خانی، دهۆک.
١٧- صاڵح، ئاوارە کەمال(٢٠٢٠)، شێواز لە ڕۆمانی کوردیدا (ڕۆمانەکانی کاروان عومەر کاکەسوور) بە نموونە، چاپی یەکەم، ناوەندی ئاوێر، هەولێر.
١٨- عەبدوڵڵا، عەبدولموتەڵیب(٢٠١٠)، زمان/ گێڕانەوە (کۆدی دافنشی)، چاپی یەکەم، چاپخانەی ڕۆشنبیری، هەولێر.
١٩- عەزیزی، بەیان(٢٠٢١)، دەروونشیکاری جەستەی قوربانی کە منم کە ژنم، چاپی یەکەم، چاپخانەی ڕۆسا، هەولێر.
٢٠- عزیز، بێستون عارف(٢٠٢٢)، بابەت و تەکنیکی خواستراو لە ڕۆمانی کوردیی باشووری کوردستاندا (٢٠٠٠ ــ ٢٠١٢)، چاپی یەکەم، چاپخانەی تاران، سلێمانی.
٢١- عەلی، بەختیار(٢٠٢٤)، دەستەسڕەکەی ئۆتێلۆ، چاپی دووەم، ناوەندی ڕەهەند، سلێمانی.
٢٢- عوسمان، هەرێم(٢٠١٧)، نالی: شیکاری فەلسەفی و دەروونی، چاپخانەی حەمدی، سلێمانی.
٢٣- قەرەداخی، عەتا(٢٠٠٨)، فەنتازیای گەڕانەوە (خوێندنەوەی هەڵبژاردەیەک لە چیرۆکی کوردی)، چاپی یەکەم، دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، سلێمانی.
٢٤- کەسنەزانی، بوشرا(٢٠٢٢)، جوانیناسی گێڕانەوە لە ئەدەبی کوردیدا، چاپی یەکەم، دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، سلێمانی.
٢٥- کەمال، محەمەد(٢٠٠٧)، هایدگەر و شۆڕشێکی فەلسەفی، چاپی یەکەم، دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، سلێمانی.
٢٦- کۆمەڵێک نووسەر(٢٠٢٣)، ئەدەب و مۆدێرنە، چاپی یەکەم، ناوەندی ڕەهەند، سلێمانی.
٢٧- مەنتک، حەمە(٢٠١٣)، تەکنیکی فرەدەنگی لە ڕۆمانی کوردیدا (کرمانجی خواروو ساڵی ٢٠٠٠ــ٢٠١٠ز)، چاپخانەی لەریا، سلێمانی.
٢٨- ماکواری، جۆن(٢٠٠٧)، فەلسەفەی بوونگەرایی (وجودیەت)، وەرگێڕانی: ئازاد بەرزنجی، چاپی دووەم، دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، سلێمانی.
٢٩- محەمەد، تانیا ئەسعەد(٢٠١١)، بینای شوێن لە دوو نموونەی ڕۆمانی کوردیدا، چاپی یەکەم، دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، سلێمانی.
٣٠- موفتی، پەری ساڵح(٢٠١٢)، گێڕانەوە لە چیرۆکەکانی (ئەحمەد محەمەد ئیسماعیل)دا، چاپخانەی حاجی هاشم، هەولێر.
پ/ نامەی ماستەر و دکتۆرا:
١- حمەعلی، فەرهاد صالح(٢٠١٠)، کەسێتی خۆویست لە ڕۆمانەکانی (محەمەد موکردی)دا، نامەی ماستەر، کۆلێجی زمان، زانکۆی سلێمانی، سلێمانی.
٢- حوسێن، تاهیر بەکر(٢٠٠١)، توخمەکانی دراما لە شانۆگەرییەکانی (ئەمین میرزا کەریم)دا، نامەی ماستەر، کۆلێجی زمان، زانکۆی سلێمانی، سلێمانی.
٣- عومەر، پەیمان محەمەد(٢٠١٥)، ئیستاتیکای دەستپێک لە ڕۆمانی کوردیدا بە نموونەی دەقەکانی (کانگەی بەڵا) و (ئەڤین و شەوات)، تێزا دکتۆرایێ، کۆلێجا زانستێن مرۆڤایەتی، زانکۆیا دهوکێ، دهوکێ.
٤- قادر، کارزان موحسین(٢٠٠٩) سیما تازەکانی ڕۆمانی کوردی لە نێوان ساڵانی (١٩٩١ ــ ٢٠٠٠)، نامەی ماستەر، کۆلێجی زمان، زانکۆی سەڵاحەدین، هەولێر.
ت/ گۆڤار:
١- حسێن، عطا ڕەشید(٢٠٢١)، هێڵە گشتییەکانی شێوازی گێڕانەوە لە دەقی شانۆیی (مامە یارە)دا، گۆڤاری زانکۆی سلێمانی، ژمارە(٦٦)، بەشی(B).
٢- ڕەسووڵ، تەها ئەحمەد(٢٠٠٩)، کردەی گێڕانەوە و دامەزراندنەوەی ڕابردوو لە زەمەنی ئێستای دەقدا، گۆڤاری ڕامان، ژمارە(١٤٧).
٣- عبدالله، محمد أمین(٢٠١٥)، فانتازیا لە ڕۆمانی (غەزەلنووس و باغەکانی خەیاڵ)ی بەختیار عەلیدا، گۆڤاری زانکۆی کۆیە، ژمارە(٣٥).
٤- مەنتک، حەمە(٢٠٢١)، فەلسەفەی گێڕانەوە لای پۆل ڕیکۆر، گۆڤاری گێڕانەوە، هەولێر، ژمارە(١).
ج/ چاوپێکەوتن:
چاوپێکەوتن لەگەڵ نووسەر (بەیان سەلمان) لە ڕێکەوتی (١/٥/٢٠٢٤).
ــ بە زمانی عەرەبی:
أ- کتێبەکان:
١- بارت، رولان(١٩٩٣)، مدخل الی تحلیل البنیوي للقصص، ترجمة: منذر عیاشي، الطبعة الأولی، مرکز الإنماء الحظاري للدراسة و الترجمة و النشر، حلب.
٢- بحراوي، حسن(١٩٩٠)، بنیة الشکل الروائي (الفضاء، الزمن، الشخصیة)، الطبعة الأولی، المرکز الثقافي العربي للنشر، بیروت.
٣- الکردي، عبدالرحیم(٢٠٠٦)، السرد في الروایة المعاصرة (الرجل الذي فقد ظلە نموزجا)، الطبعة الأولی، مکتبة الآداب للنشر، القاهرة.
٤- جماعة من الباحثین(١٩٨٨)، جمالیات المکان، الطبعة الثانیة، دار القرطبة للنشر، بدون مکان.
٥- رشدي، رشاد(١٩٦٤)، فن القصة القصیرة، الطبعة الثانیة، مکتبة الأنجلو المصریة، القاهرة.
٦- شریبط، شریبط أحمد(١٩٩٨)، تطور البنیة الفنية القصة الجزائیریة المعاصرة (١٩٤٧ ــ ١٩٨٥)، منشورات إتحاد الکتاب العرب، بدون مکان.
٧- هامون، فلیب(٢٠١٣)، سیمولوجیة الشخصیات الروائیة، ترجمة: سعید بنگراد، الطبعة الأولی، دار الحوار للنشر و التوزیع، اللاذقیة.
ب/ فەرهەنگ:
١- زیتوني، لطیف(٢٠٠٢)، معجم مصطلحات نقد الروایة (عربي ــ إنکلیزي ــ فرنسي)، الطبعة الأولی، دار النهار للنشر، بیروت.
ت/ نامەی ماستەر و دکتۆرا:
١- أحمد، إبراهیم شهاب(٢٠١٢)، عناصر القصة القصیرة و تطبیقاتها في القصة الصحفیة القصص الصحفیة الفلسطینیة أنموذجا، رسالة الماجستیر، کلیة الأداب، الجامعة العراقیة، بغداد.
٢- باویة، صلاح الدین(٢٠١٤)، الحس الملحمي في الشعر الجزائري الحدیث و المعاصر دراسة في التجلیات الإلیاذة جمالیاتها و دلالاتها، أطروحة دکتوراه، کلیة الآداب و اللغات، جامعة العقید الحاج لخظر ــ باتنة، الجزائر.
ث/ گۆڤار:
١- النائب و عبدالله، احسان عبدالهادي، شهاب أحمد(٢٠٢٤)، مفهوم الحریة في الإتجاه اللیبرالي المساواتي المعاصر (دراسة تحلیلیة فکریة لمنظور رونالد دورکین)، گۆڤاری زانکۆی سلێمانی، ژمارە(٧٦)، بەرگی (٢)، بەشی(B).
٢- جابر، إسراء حسین(٢٠١٩)، اسلوب السرد في الخطاب الروائي العراقي الحدیث ــ روایات سعد محمد رحیم أنموزجاRoute Educational & Social Science Journal, No(2) .
٣- عزاز، یوسف محمد(٢٠٢٠)، البنیة السردیة في القصة البخت النائم للشاعر عثمان حلمي، مجلة کلیة اللغة العربیة بالمنوفیة، العدد(٣٥).
٤- علي، محمود سلیم(٢٠٢١)، المکان و أثرە في التشکلات الفنیة للقصة: دراسة في القصة دومة ود حامد للطیب صالح، مجلة کلیة لآداب، العدد(٥٣).
ـــ بە زمانی ئینگلیزی:
گۆڤار:
- Jenzy, Hasan Talib(2022), Narrative Functions in Renaissance Paintings, Basrah Arts Journal (BAJ), No(22).
پێگەی ئەلکترۆنی:
- Kenan, Shlomith Rimmon(2006), Concepts of Narrative, hebrew university of jerusalem, http://core.ac.uk