ئەتڵەسی مۆرفۆلۆژیی بنزاری کەلار
DOI:
https://doi.org/10.25130/Lang.9.4.P2.6Keywords:
ئەتلەسی زمانناسی، ئەتلەسی مۆرفۆلۆژی، شێوەزاری کەلار، گۆڕاوە زمانییەکان، مۆرفیمی ڕێزمانیAbstract
ئەتلەسی زمانناسی یەکێکە لە گرنگترین بوارەکانی توێژینەوەی زمان، کە بە هۆی توێژینەوەی شێوەزارە جیاوازەکان پێشکەوتنی زۆری بەخۆوە بینیوە. ئەم توێژینەوەیە کە بە ناونیشانی «ئەتلەسی مۆرفۆلۆژی شێوەزاری کەلار» ناسراوە، ئامانجی شیکردنەوەی ١٥ گۆڕانکاری مۆرفۆلۆژی لە شێوەزاری گەرمێانی–کەلار و نیشاندانەوەی ئەوان لەسەر نەخشەیەکی جوگرافی هەیە. توێژینەوەکە پشت بە ڕێبازی وەسفی–مەیدانی–کۆکردنەوەی داتا بەستووە و ڕێبازی فەرەنسی بەکارهێنراوە. زانیارییەکان لە ٣٩ گوندی سەر بە کەلار کۆکراونەتەوە، لە هەر گوندێک ١ تا ٧ کەس بەشداربوون، زۆربەیان لە کەسانی تەمەنباڵا بوون. داتا کۆکراوەکان بە شێوەی ئاماری شیکراون بۆ دیاریکردنی ڕێژەی ڕاستی گۆڕاوە مۆرفۆلۆژییەکان و پیشاندانیان لەسەر نەخشەی زمان–جوگرافی.
References
-ئەحمەد، عەبدولمەناف ڕەمەزان (٢٠١١)، ئەتڵەسی زمان هەرێمی کوردستانی عێراق وەک نموونە، چاپی یەکەم، چاپخانەی خانی، دهۆک.
٢-برزو، ئومێد بەرزان (٢٠٢٠)، توێژینەوە زمانەوانییەکان، بەرگی دووەم، چاپی یەکەم، چاپخانەی چنگل، تاران.
٣-حەمید، ڕزگار حاجی (٢٠١٩)، کەلار مێژوویەکی دێرین و جوگرافیای شارێکی زیندوو ١٩٧٠-٢٠١٢، چاپی دووەم، چاپخانەی چوارچرا، سلێمانی.
٤-خۆشناو، شیروان حوسێن (٢٠١٦)، توانای مۆرفێمی بەند لە دەوڵەمەندکردنی فەرهەنگ و ڕاپەڕاندنی ئەرکی سینتاکسیدا، چاپی یەکەم، دەزگای چاپ و پەخشی نارین، هەولێر.
٥-سەعید، یوسف شەریف (٢٠١١)، زمانەوانی، چاپی یەکەم، چاپخانەی ڕۆژهەڵات، هەولێر.
٦-فەتاح، محەمەد مەعروف و قادر، سەباح ڕەشید (٢٠٠٦) چەند لایەنێکی مۆرفۆلۆجیی کوردی، بێ نۆبەی چاپ، چاپخانەی ڕوون، سلێمانی.
٧-کریم، بشار عادل (٢٠١٣)، شیکردنەوەی شوێنی نشینگە دێهاتییەکانی قەزای کەلار و ڕەهەندەکانی پەرەپێدانیان، نامەی ماستەر، کۆلێژی ئەدەبیات، زانکۆی سەڵاحەدین، هەولێر.
٨-محمدعەلی، دەرباز محەمەد (٢٠١٠)، کەلار لە لادێوە بۆ شار، چاپی دووەم، چاپخانەی چوارچرا، سلێمانی.
٩-مەحمود، ڕێباز ئیبراهیم (٢٠٢٢)، ئەتڵەسی مۆرفۆلۆژیی شێوەئاخاوتنی خۆشناوەتی، نامەی ماستەر، فاکەڵتی پەروەردە، زانکۆی کۆیە.
١٠-مەحویی، محەمەدی (٢٠٢١)، مۆرفۆلۆژیی و بەیەکداچوونی پێکهاتەکان مۆرفۆلۆژیی کوردیی، بەرگی یەکهەم و دووهەم، چاپی یەکەم، چاپخانەی کارۆ، سلێمانی.
١١-مستەفا، مستەفا ڕەزا (٢٠٢١)، پۆلێنکردنی مۆرفێمە بەندەکان لەسەر بنەمای چالاکی وسستیی ئەمڕۆیان لە زمانی کوردییدا، چاپی یەکەم، چاپخانەی چوارچرا، سلێمانی.
-الحميد، عبد العزيز بن حميد (٢٠١١)، علم اللغة الجغرافي بين حداثة المصطلح وأصوله لدى العرب، مجلة الدراسات اللغوية والأدبية، العدد الثاني، السنة الثانية.
٢-الشناوي، خالد نعيم (٢٠١١)، الاطلس اللغوي والبحث اللساني عند العرب مقاربة منهجية، مجلة آداب ذي قار، العدد (٣)، المجلد (١).
٣-افيتش، ميليكا (٢٠٠٠)، اتجاهات البحث اللساني، ترجمة سعد عبد العزيز مصلوح ووفاء كامل فايد، الطبعة الثانية، المطبعة المجلس الآعلى للثقافة.
٤-خرشوف، مالكي (٢٠٢٠)، علم اللهجات، كلية الأداب واللغات، جامعة الاخوة منتوري بقسنطينة.
٥-عساكر، خليل (١٩٥٣) الأطلس اللغوي، مجلة مجمع اللغة العربية، الجزء السابع، مطبعة وزارة المعارف الحمومية.
٦-نعيم، خالد (٢٠١٠)، الأطلس اللغوي في التراث العربي دراسة في كتاب سيبوية، الطبعة الأولى، المطبعة دار السياب.
-تفرشی، اتوسا رستم بیک (١٤٠٠)، أطلس زبانی گویش سنجی و مستندسازی زبان، پژوهشگاە علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران.
٢-سعید، هاوبش غفور (١٤٠١)، شناسایی راهبردهای هوشمندسازی روستاها در شهرستان کلار-سلیمانیە-عراق، پایان نامە، دانشکدە ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی.
-Anenby, Erik & others (2019), The Atlas of the Languages of Iran (ALI) A Research Overview, Iranian Studies, vol (52).
-Bussmann, Hadumod (1998), Routledge Dictionary of Language and Linguistics, by Routledge, London.
-Bloomfield, Leonard (1933), Language, London.
-Chambers, J. K. & Trudgill, peter (2004), Dialectology, second edition, Cambridge University Press.
-Kretzschmar, William A. & JR (2018), The Handbook of Dialectology, Wiley Blackwell.
-Lameli, Alfred (2010), Linguistic Atlases Traditional and Modern, University of Marburg
-Yule, George (2014), The Study of Language, fifth edition, Cambridge University Press, New York.
